Τελευταία Νέα
Διεθνή

Πυρηνική ρουλέτα: Στο χείλος του Ολέθρου η Ευρώπη για τα δολάρια της ενέργειας – Συμμαχία έκπληξη από ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα

Πυρηνική ρουλέτα: Στο χείλος του Ολέθρου η Ευρώπη για τα δολάρια της ενέργειας – Συμμαχία έκπληξη από ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα
Η πραγματικότητα αποκαλύπτει ότι πίσω από τις διπλωματικές δηλώσεις κρύβονται τεράστια οικονομικά συμφέροντα
Μια σκοτεινή σκιά απλώνεται πάνω από την πυρηνική ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς η γεωπολιτική αντιπαράθεση για την Ουκρανία φαίνεται να εισβάλλει ακόμη και στον πιο ευαίσθητο τομέα: τους πυρηνικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Και ενώ η διεθνής κοινότητα υποτίθεται ότι προσπαθεί να αποτρέψει μια πιθανή καταστροφή, η πραγματικότητα αποκαλύπτει ότι πίσω από τις διπλωματικές δηλώσεις κρύβονται τεράστια οικονομικά συμφέροντα, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να βλέπουν στην ουκρανική πυρηνική αγορά μια ευκαιρία δισεκατομμυρίων.
Η πρόσφατη ψηφοφορία στο Διοικητικό Συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) προκάλεσε πραγματικό σοκ στους διπλωματικούς κύκλους.
Η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και ο Νίγηρας ψήφισαν κατά του ψηφίσματος με τίτλο «Συνέπειες της αστάθειας στις ενεργειακές υποδομές κρίσιμες για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία των πυρηνικών σταθμών στην Ουκρανία».
Δέκα ακόμη χώρες επέλεξαν την αποχή, ενώ μόλις 20 χώρες ψήφισαν υπέρ.
Το σχέδιο του ψηφίσματος είχε κατατεθεί από τον Καναδά και την Ολλανδία.
Η εικόνα ήταν παράδοξη: η Ουάσιγκτον βρέθηκε να ψηφίζει στην ίδια πλευρά με τη Μόσχα και το Πεκίνο – χώρες με τις οποίες βρίσκεται σε ανοιχτή γεωπολιτική αντιπαράθεση τα τελευταία χρόνια.
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ρωσίας στους Διεθνείς Οργανισμούς στη Βιέννη, Mikhail Ulyanov, χαρακτήρισε το σχέδιο «ακατάλληλο» και κατηγόρησε τους εμπνευστές του για πλήρη πολιτική αδιαφορία.
Όπως τόνισε, αρκετές διατάξεις του δεν συμμορφώνονται με τις καταστατικές δραστηριότητες του οργανισμού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η μόνη πραγματική απειλή για την ασφάλεια του πυρηνικού σταθμού της Zaporozhia παραμένουν οι «συνεχιζόμενες ουκρανικές προκλήσεις».
Στον αντίποδα, ο Volodymyr Omelchenko, διευθυντής ενεργειακών προγραμμάτων στο ανεξάρτητο Κέντρο Razumkov, κατηγόρησε ανοιχτά τον ΔΟΑΕ ότι «βοηθά τη Ρωσία να επιτεθεί στο ενεργειακό σύστημα της Ουκρανίας».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πληροφορίες και οι επιθεωρήσεις που πραγματοποιεί ο οργανισμός έχουν επιτρέψει στις ρωσικές δυνάμεις να πραγματοποιούν πιο ακριβείς επιθέσεις σε υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική σύγκρουση κρύβεται μια πολύ βαθύτερη πραγματικότητα.
Ο πολιτικός επιστήμονας Andrei Marchukov υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη ψηφοφορία δεν πρέπει να εκληφθεί ως ένδειξη γεωπολιτικής μεταστροφής.
Αντίθετα, κατά την άποψή του, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδιαφέρονται πρωτίστως να επεκτείνουν την παρουσία τους στην ουκρανική πυρηνική αγορά.
Όπως σημειώνει, η Ουάσιγκτον συνεχίζει να δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής της Zaporizhia και για έργα που σχετίζονται με τη λειτουργία του – είτε αυτόνομα είτε ακόμη και σε πιθανή συνεργασία με τη Ρωσία.

Αμερικανική διείσδυση

Στην πραγματικότητα, η αμερικανική διείσδυση στην ουκρανική πυρηνική βιομηχανία είχε ξεκινήσει πολύ πριν από τον πόλεμο.
Οι ΗΠΑ είχαν ήδη αρχίσει να προμηθεύουν αμερικανικά πυρηνικά καύσιμα και σχεδίαζαν τη μετατροπή των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών ώστε να λειτουργούν στα αμερικανικά πρότυπα.
Στόχος ήταν σαφής: να αποκομίσουν οικονομικά οφέλη από τη λειτουργία των σταθμών, είτε μέσω συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο είτε ακόμη και μέσω πλήρους ιδιοκτησίας.
Η συγκυρία καθιστά αυτήν τη στρατηγική ακόμη πιο κρίσιμη για την Ουάσιγκτον.
Η ενεργειακή κατάσταση στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη επιδεινώνεται ραγδαία για πολλούς λόγους, την ώρα που η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει σχετικά σταθερή.
Έτσι, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εδραιώσει ακόμη περισσότερο την παρουσία της στην ευρωπαϊκή αγορά – και η Ουκρανία αποτελεί πιθανή πύλη για αυτή τη διείσδυση.
Η παράδοξη ψηφοφορία στον ΔΟΑΕ, σύμφωνα με τον Marchukov, πιθανότατα αποτελεί απλώς μια μορφή τακτικής συνεργασίας σε εξωτερικό επίπεδο και όχι μια βαθύτερη στρατηγική σύμπλευση.
Ωστόσο, το περιστατικό προκάλεσε έντονη αναστάτωση στους διεθνείς οργανισμούς. Με την πρώτη ματιά, η σύμπλευση ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας φαντάζει ασυνήθιστη.
Στην πραγματικότητα όμως, η διεθνής διπλωματία σπάνια ακολουθεί απλά γεωπολιτικά μοτίβα.
Ο ΔΟΑΕ δημιουργήθηκε ως ένας τεχνικός οργανισμός με αποστολή την εποπτεία της ασφαλούς χρήσης της πυρηνικής ενέργειας και όχι την εμπλοκή σε πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Όταν όμως τέτοιοι οργανισμοί εκδίδουν ψηφίσματα με έντονο πολιτικό χαρακτήρα, η σύγκρουση είναι σχεδόν αναπόφευκτη.
Στη διεθνή διπλωματία, τέτοιες αποκλίσεις συχνά εξηγούνται όχι από στρατηγικές συμμαχίες, αλλά από τεχνικές λεπτομέρειες: τη διατύπωση εγγράφων, διαδικαστικούς κανόνες ή την προσπάθεια των κρατών να αποτρέψουν την πολιτικοποίηση εξειδικευμένων οργανισμών.
Παρά ταύτα, το γεγονός ότι η πυρηνική ασφάλεια έχει μετατραπεί σε αντικείμενο τόσο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης δείχνει πόσο βαθιά έχει διεισδύσει η ουκρανική κρίση στο σύστημα των διεθνών θεσμών.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πραγματική κατάσταση των ουκρανικών πυρηνικών σταθμών.
Τρεις από τους βασικούς σταθμούς που λειτουργούν σε περιοχές υπό τον έλεγχο του Κιέβου, στο Ρίβνε, στο Χμελνίτσκι και στο Γιουζνουκράινσκ, αναγκάζονται να λειτουργούν με μειωμένη ισχύ.
Στις αρχές Φεβρουαρίου, μάλιστα, υποχρεώθηκαν να μειώσουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας επειδή το σύστημα μεταφοράς δεν μπορούσε να την απορροφήσει.
Η Ουκρανία έχει ήδη προειδοποιήσει επίσημα τον ΔΟΑΕ ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα πλήρες μπλακ άουτ σε πυρηνικό σταθμό.
Σε μια τέτοια περίπτωση, οι εγκαταστάσεις θα αναγκαστούν να περάσουν σε γεννήτριες ντίζελ έκτακτης ανάγκης για την ψύξη των αντιδραστήρων – ένα μέτρο που θεωρείται η έσχατη γραμμή άμυνας πριν από μια πιθανή τήξη πυρηνικού καυσίμου.
Και αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς μια καταστροφή.
Ακόμη και ο εγκαταλελειμμένος πυρηνικός σταθμός του Τσερνομπίλ αντιμετωπίζει προβλήματα.
Τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους η εξωτερική τροφοδοσία ηλεκτρικής ενέργειας διακόπηκε για περίπου μία ώρα, αναγκάζοντας την εγκατάσταση να λειτουργήσει με γεννήτριες ντίζελ.
Αν και η σύνδεση αποκαταστάθηκε, κάθε τέτοιο περιστατικό θέτει σε κίνδυνο την ασφαλή αποθήκευση των χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων.
Το μεγαλύτερο όμως ερωτηματικό παραμένει ο πυρηνικός σταθμός της Zaporizhia– ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη.
Βρίσκεται στην πόλη Enerhodar και προστατεύεται από ρωσικά στρατεύματα.

Σοβαρές ζημιές

Σύμφωνα με τον Volodymyr Zelensky, ο σταθμός έχει υποστεί σοβαρές ζημιές και θα χρειαστούν επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων και αρκετά χρόνια εργασιών για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας του.
Ωστόσο, ο ίδιος δεν έχει ισχυριστεί ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από βομβαρδισμούς των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Την ίδια στιγμή, εμπειρογνώμονες του ΔΟΑΕ αξιολογούν την κατάσταση σε δέκα κρίσιμους υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ζητήσει λεπτομερή έκθεση.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως δεν είναι οι ίδιοι οι αντιδραστήρες.
Είναι τα εξωτερικά ηλεκτρικά δίκτυα που καταστρέφονται από τις συγκρούσεις.
Μια παρατεταμένη διακοπή ρεύματος θα μπορούσε να οδηγήσει σε πυρηνικό ατύχημα με συνέπειες για ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η δύσκολη ενεργειακή κατάσταση μπορεί να συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι του 2026.
Η ανησυχία αυξάνεται.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ Rafael Grossi δήλωσε ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία «παραμένει η μεγαλύτερη απειλή για την πυρηνική ασφάλεια στον κόσμο». Ο οργανισμός καλεί σε μέγιστη αυτοσυγκράτηση και πραγματοποιεί συνεχείς έκτακτες συνεδριάσεις για την αξιολόγηση των κινδύνων.
Κι όμως, ένα παράδοξο παραμένει: στη θέση του ανθρώπου που καλείται να διαχειριστεί την πιο επικίνδυνη πυρηνική κρίση της εποχής δεν βρίσκεται ένας κορυφαίος πυρηνικός μηχανικός, αλλά ένας διπλωμάτης καριέρας.
Αν στη θέση του Grossi βρισκόταν ένας έμπειρος επιστήμονας, ίσως να μπορούσε να αξιολογήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τον κίνδυνο μιας τήξης πυρηνικού καυσίμου. Θα μπορούσε όμως να επηρεάσει πραγματικά την πορεία των γεγονότων;
Στη σημερινή πραγματικότητα, οι διπλωματικές ικανότητες φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη αξία από τη γνώση του σχεδιασμού ενός αντιδραστήρα.
Μέχρι στιγμής, πάντως, τα πιο ορατά αποτελέσματα είναι διαφορετικά: ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ έχει μετατραπεί σε ένα είδος «κινηματογραφικού πρωταγωνιστή» της διεθνούς σκηνής – και το όνομά του βρίσκεται πλέον στα χείλη όλων.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης